Projekts "Stâstu laiks bibliotçkâs"

2009.gada martâ visos Latvijas reìionos noritçja UNESCO Latvijas Nacionâlâs komisijas rîkoti seminâri par stâstîðanas tradîciju attîstîbu bibliotçku vidç. Seminârus vadîja Mâra Mellçna un Guntis Pakalns, un tajos bija aicinâtas piedalîties bibliotçkas, kâ arî ikviens interesents. Seminâru norise bija sadalîta divos saturiski atðíirîgos seminâru ciklos – kopâ novadîti 13 seminâri, kur piedalîjuðâs vairâk kâ 100 dalîbnieku no visas Latvijas. 2009.gada aprîlî un maijâ bibliotçkas organizç daþâdus stâstîðanas pasâkumus.

Projekts „Stâstu laiks bibliotçkâs" tiek îstenots UNESCO Lîdzdalîbas programmas darbîbas plâna „Nemateriâlâ kultûras mantojuma integrçðana formâlajâ un neformâlajâ izglîtîbâ" ietvaros, uzsverot tradîciju un prasmju pilnveides nozîmi mûþizglîtîbas kontekstâ. Projekta îstenoðana plânota 2009.gada garumâ, otru projekta posmu îstenojot gada otrajâ pusç, cerot uz sekmîgu un mçrítiecîgu sadarbîbu ar bibliotçkâm no visiem Latvijas reìioniem.

Projekta norise:

1. Bibliotçku darbinieku apmâcîba stâstniecîbâ un stâstîðanas pasâkumu organizçðanâ (2009.gada marts).

Tika noorganizçti trîspadsmit divu veidu seminâri piecos Latvijas novados 2009. gada martâ. Vçlmi piedalîties projektâ bija izteikuðas 79 bibliotçkas no visiem Latvijas reìioniem. Katrai bibliotekârei vajadzçja piedalîties divos seminâros – kopâ abos projekta ciklu seminâros ir piedalîjuðâs 83 bibliotçku pârstâves.

Seminâros tika apskatîtas sekojoðas tçmas – stâstîðanas tradîcijas daþâdâs valstîs, stâstu vâkðana un pçtniecîba, stâstu meklçðana un pielâgoðana stâstîðanai, stâstîtprasmju izkopðana, stâstîðanas pasâkumu organizçðana bibliotçkâs, stâstîtâju sagatavoðana un mudinâðana stâstît.

Seminâru vadîtâji: Guntis Pakalns, Mâra Mellçna.

Projekta dalîbbibliotçku saraksts
Seminâru norises grafiks

I seminâru cikla prezentâcijas:

Stâstu laiks bibliotçkâs - Guntis Pakalns
Kas naratîvâs zinâðanas? - Mâra Mellçna

II seminâru cikla prezentâcijas:
Stâstu laiks: no ieceres lîdz notikumam- Mâra Mellçna
Kâ iemâcîties stâstît stâstus? - Guntis Pakalns
Latvijas bçrnu folkloras kopas projekta „Pulkâ eimu, pulkâ teku" videomateriâls

Îpaðs PALDIES atsaucîgajâm bibliotçkâm, kur tika organizçti projekta „Stâstu laiks bibliotçkâs" seminâri - Latvijas Nacionâlâs bibliotçkas Mâcîbu centrs, Ventspils bibliotçka, Bauskas bçrnu bibliotçka, Madonas rajona bibliotçka, Rçzeknes Centrâlâ bibliotçka, Kuldîgas Galvenâ bibliotçka, Dobeles rajona Centrâlâ bibliotçka, Cçsu Centrâlâ bibliotçka un Latgales Centrâlâ bibliotçka.

2. Bibliotçkas organizç stâstîðanas pasâkumus savâs bibliotçkâs (2009.gada aprîlis, maijs un jûnijs)

Bibliotçkas, kas piedalîjâs abos seminâros, 2009.gada aprîlî, maijâ un jûnijâ organizçja daþâdus interesantus un atraktîvus stâstîðanas pasâkumus savâs bibliotçkâs. Kopâ tika noorganizçti 35 lieliski pasâkumi, jo katra no pasâkuma organizçtâjâm bija adaptçjusi seminârâ gûtâs zinâðanas noteiktai mçríauditorijai, videi un norises laikam, tâdçï tika rîkoti ïoti daþâdi pasâkumi gan tematiski (spoku stâsti, kolhoznieku stâsti, pasakas, teikas u.c.), gan mçríauditorijas ziòâ (bçrni, jaunieði, bibliotekâri, pensionâri u.c.).

3. UNESCO LNK bibliotçkâm piedâvâ sadarboties, veidojot îpaðu Latvijas bibliotçku tîklu „Stâstu bibliotçkas"

UNESCO LNK vçlas turpinât lieliski uzsâkuðos sadarbîbu ar bibliotçkâm, kas veiksmîgi piedalîjuðâs projektâ „Stâstu laiks bibliotçkâs" un piedâvâ veidot UNESCO LNK Latvijas bibliotçku tîklu „Stâstu bibliotçkas" . Balstoties uz projekta „Stâstu laiks bibliotçkâs" veiksmîgo pieredzi, ir sagatavots nolikums bibliotçku tîklam „Stâstu bibliotçkas".

Tîkla mçríis ir veicinât stâstîðanas tradîciju kâ nemateriâlâ kultûras mantojuma nozîmîgas daïas pârmantoðanu Latvijâ.

Bibliotçku tîklâ „Stâstu bibliotçkas" iesaistîto bibliotçku atlasi veiks UNESCO LNK Sekretariâts, balstoties uz nemateriâlâ kultûras mantojuma saglabâðanas ekspertu viedokli, reizi divos gados.

 UNESCO LNK Latvijas bibliotçku tîkla „Stâstu bibliotçkas" Nolikums 

  UNESCO LNK Latvijas bibliotçku tîkla "Stâstu bibliotçkas" dalîbbiliotçkas 2010 - 2011

  Metodiskais materiâls "Stâstu laiks bibliotçkâ: stâstnieki, stâsti, klausîtâji"

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Atzîmçjot Starptautisko Lasît, rakstît un rçíinât prasmes dekâdi (2003. – 2012. gads), UNESCO Latvijas Nacionâlâ komisija 2009. gadâ uzsâk projektu "Stâstu laiks bibliotçkâs".

Projekta mçríis ir vienot daþâdu paaudþu cilvçkus, atdzîvinot stâstîðanas tradîciju paaudþu starpâ, kâ arî pilnveidot ikviena valodas kompetenci un sociâlâs prasmes klausîðanâs un stâstîðanas procesâ. Projektâ ir iecerçts attîstît stâstîðanas pasâkumu organizçðanu bibliotçkâs, ðâdi dodot ieguldîjumu arî bibliotçku sociâlâs lomas paplaðinâðanâ sabiedrîbâ.

Stâstîðana – tâ ir smalka situâciju un dialogu mâksla: îstâ brîdî atcerçties îsto stâstu un pielâgot to konkrçtai vajadzîbai. Teksts ir tikai daïa no stâsta. Stâstâ ietilpst arî þesti, balss intonâcija, acu kustîbas, attieksme pret stâstâmo, dialogs ar klausîtâjiem – katrâ no ðiem lîmeòiem ietverta personîgâ un paaudþu pieredze.

Stâstu stâstîðana un stâstu klausîðanâs tiek uzskatîta par vienu no senâkajâm cilvçku pamatvajadzîbâm, tâ kalpo gan pasaules izziòai, gan arî sociâlo prasmju izkopðanai. Stâstîðanas tradîcijai ir liela nozîme arî mûsdienu pasaulç un daudzâs valstîs paðlaik var vçrot mutvârdu stâstîðanas renesansi. Stâstnieku organizâcijas, festivâli un grâmatas kïûst arvien populârâkas. Pieaug arî bibliotçku loma stâstîðanas pasâkumu organizçðanâ un bibliotçkas kïûst par vienu no galvenajiem centriem stâstîðanas pasâkumu organizçðanâ.

© 2005, Latvian National Commission for UNESCO